Huisvesting arbeidsmigranten: alle regels op een rij

Gratis en zonder account. Je ziet per regel de letterlijke tekst uit de regeling. De gemeente beslist.

Laatst gecontroleerd: 13 oktober 2026

Voor huisvesting van arbeidsmigranten bepaalt de gemeente in het omgevingsplan en haar beleid waar het mag en met hoeveel personen; landelijk gelden daarnaast de Huisvestingswet, de Wet goed verhuurderschap en het Besluit bouwwerken leefomgeving. Veel gemeenten eisen ook een keurmerk: de SNF-norm vraagt vanaf 1 oktober 2026 minimaal 15 m2 gebruiksoppervlakte per bewoner voor nieuwe locaties.

Check welke regels gelden voor jouw adres

3 lagen regels

Wie arbeidsmigranten wil huisvesten, krijgt met 3 lagen te maken:

De gemeente. Het omgevingsplan bepaalt welk gebruik op een plek is toegestaan. Veel gemeenten hebben daarnaast een beleidsregel over huisvesting van arbeidsmigranten, met eisen aan aantallen, afstand, parkeren en termijnen. De gemeente kan ook een omzettingsvergunning of verhuurvergunning eisen.
Landelijke wetten. De Omgevingswet regelt de vergunning, de Huisvestingswet de omzetting van woningen en de opkoopbescherming, de Wet goed verhuurderschap de verhuur zelf, en het Besluit bouwwerken leefomgeving de bouwkundige minimumeisen.
Keurmerken. De Stichting Normering Flexwonen (SNF) heeft een eigen norm. Veel gemeenten maken die verplicht in hun beleid.

Dit artikel loopt de lagen langs. Per onderwerp is er een apart artikel met meer detail.

Wat is een arbeidsmigrant volgens de wet

De Wet goed verhuurderschap omschrijft een arbeidsmigrant als een "onderdaan van een andere lidstaat van de Europese Unie die zijn hoofdverblijf niet in Nederland heeft en in Nederland verblijft om tijdelijke werkzaamheden te verrichten" (artikel 1). Een verblijfsruimte is in die wet een "gebouw of deel van een gebouw dat bestemd is of gebruikt wordt voor de huisvesting van arbeidsmigranten".

Gemeenten gebruiken in hun beleid soms eigen omschrijvingen. Lees per gemeente dus goed welke definitie geldt.

Vormen van huisvesting

Gemeenten maken onderscheid naar plek en omvang. Asten (2025) noemt bijvoorbeeld 6 categorieën, waaronder reguliere woningen in de kernen tot maximaal 4 personen, agrarische bedrijfswoningen tot maximaal 6 personen en een solitaire voorziening tot maximaal 200 personen. Hilvarenbeek (2026) spreekt van kleinschalige huisvesting bij maximaal 6 arbeidsmigranten en middelgrote bij 7 tot en met 49; grootschalige huisvesting, met 50 of meer, is daar niet toegestaan.

Ook naar verblijfsduur wordt ingedeeld, maar niet overal op dezelfde manier:

Gemeente	Short stay	Mid stay	Long stay
Hollands Kroon (2026)	maximaal 6 maanden	6 maanden tot 2 jaar	2 jaar of langer
Goeree-Overflakkee (2026)	korter dan 4 maanden	4 tot 12 maanden	langer dan 12 maanden

Welke vorm je kiest, bepaalt welke regels gelden. Voor een gewone woning lees je arbeidsmigranten huisvesten in een woning; voor units, logies en andere tijdelijke voorzieningen tijdelijke huisvesting van arbeidsmigranten.

Laag 1: omgevingsplan en vergunning

Past het in het omgevingsplan?

Een woning is in gemeentelijke regels vaak bestemd voor 1 huishouden. Asten schrijft: "Bij het huisvesten van meerdere arbeidsmigranten zonder familiaire band in één woning is planologisch sprake van huisvesting van meer dan één huishouden. In alle gevallen is dit strijdig met het omgevingsplan." Hollands Kroon (2026) bepaalt dat onder een huishouden niet wordt verstaan: "kamerverhuur, logies, tijdelijke huisvesting van arbeidsmigranten of andere vormen van niet-duurzame bewoning".

Is het gebruik in strijd met het omgevingsplan, dan heb je een omgevingsvergunning nodig voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (artikel 5.1 Omgevingswet). De gemeente verleent die alleen "met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties" (artikel 8.0a Besluit kwaliteit leefomgeving).

Tijdelijk of permanent

Volgens artikel 5.36 Omgevingswet kan de gemeente een vergunning verlenen voor een bepaalde termijn. Een vergunning zonder termijn moet ze binnen 5 jaar in het omgevingsplan verwerken (artikel 4.17). In de praktijk kiezen gemeenten verschillende termijnen: Hollands Kroon tot 20 jaar bij een agrarisch bedrijf, Drimmelen alleen tijdelijke vergunningen van maximaal 15 jaar.

Hoe lang de procedure duurt

In de reguliere procedure beslist de gemeente binnen 8 weken, met 1 keer verlenging van ten hoogste 6 weken (artikel 16.64 Omgevingswet). Bij een activiteit met aanzienlijke gevolgen waartegen bezwaren worden verwacht, kan de gemeente de uitgebreide procedure toepassen (artikel 16.65 lid 4). Dan geldt een termijn van uiterlijk 6 maanden (artikel 3:18 Algemene wet bestuursrecht).

Laag 2: landelijke wetten

Huisvestingswet: omzetten en opkoopbescherming

Verhuur je een woning per kamer, dan zet je zelfstandige woonruimte om in onzelfstandige woonruimte. Heeft de gemeente dat in haar huisvestingsverordening aangewezen, dan heb je een omzettingsvergunning nodig (artikel 21 lid 1 onder c Huisvestingswet). Die kan alleen de eigenaar aanvragen (artikel 23). Meer in kamerverhuur: wanneer heb je een vergunning nodig.

Heeft je gemeente opkoopbescherming, dan mag je een goedkope of middeldure koopwoning in een aangewezen gebied de eerste 4 jaar na aankoop niet zonder vergunning verhuren (artikel 41). De wet noemt geen aparte uitzondering voor verhuur aan arbeidsmigranten of hun werkgever. Zie opkoopbescherming.

Wet goed verhuurderschap

De Wet goed verhuurderschap geldt voor verhuurder en verhuurbemiddelaar (artikel 2 lid 1). Voor iedereen gelden onder meer: geen intimidatie, geen te hoge waarborgsom, een schriftelijke huurovereenkomst en schriftelijke informatie aan de huurder (artikel 2 lid 2). Bij verhuur van verblijfsruimte aan arbeidsmigranten komt daarbij:

de huurovereenkomst wordt "afzonderlijk van de arbeidsovereenkomst vastgelegd";
de informatie wordt verstrekt in een taal waaraan de arbeidsmigrant de voorkeur geeft, of een andere taal die hij begrijpt (artikel 2 lid 3).

Een verhuurder, verhuurbemiddelaar of beheerder heeft een werkwijze gericht op het voorkomen van woondiscriminatie (artikel 3). Elke gemeente heeft een meldpunt voor klachten over ongewenst verhuurgedrag (artikel 4).

Verhuurvergunning voor verblijfsruimte

De gemeenteraad kan in een verhuurverordening bepalen dat het verboden is "een in de verordening aangewezen categorie van verblijfsruimte zonder vergunning van burgemeester en wethouders te verhuren" (artikel 5 lid 1 onder b). Anders dan bij gewone woonruimte hoeft dat niet beperkt te zijn tot een aangewezen gebied. De vergunning kan alleen de verhuurder aanvragen (artikel 6), en de gemeente beslist binnen 8 weken, met 1 keer verlenging van ten hoogste 6 weken (artikel 9).

Aan zo'n vergunning kan de gemeente voorwaarden verbinden, zoals een afzonderlijk afsluitbare verblijfsruimte voor iedere arbeidsmigrant die geen huishouden vormt met een andere arbeidsmigrant, en eisen aan keuken, wasruimte en douche (artikel 8 lid 2). Voorbeelden:

Apeldoorn (in werking 2026): vergunning verplicht voor alle verblijfsruimten voor arbeidsmigranten; onder meer minimaal 1 toilet per 8 personen en 30 liter koel- en vriesruimte per persoon. De vergunning is niet overdraagbaar.
Moerdijk (2024): vergunning verplicht; maximaal per 4 personen een badkamer met toilet, wastafel en douche. Vanaf 1 juli 2026 geldt het verbod ook voor verhuurders die al verhuurden voor de verordening inging.

Verhuur je via een uitzendbureau, lees dan woning verhuren aan een uitzendbureau.

Besluit bouwwerken leefomgeving

Het Bbl stelt minimumeisen aan elke woonfunctie. Een bestaande woning heeft ten minste 10 m2 vloeroppervlakte aan niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied (artikel 3.89); bij nieuwbouw is dat 18 m2 voor een gewone woonfunctie (artikel 4.163, tabel 4.162). Een minimum per persoon staat niet in het Bbl; dat komt uit het gemeentelijke beleid of een keurmerk.

Laag 3: de SNF-norm

De SNF heeft haar norm in 2 stappen aangescherpt:

per 1 juli 2025: voor nieuwbouw met een vergunning aangevraagd na 1 juli 2025 en voor hotels en pensions minimaal 15 m2 gebruiksoppervlakte (GBO) per persoon, inclusief slaapkamer, en 1 persoon per slaapkamer;
per 1 oktober 2026: voor nieuwe locaties en nieuw ingeschreven bedrijven minimaal 15 m2 GBO per bewoner, de slaapkamer in principe voor 1 persoon en maximaal 2 als de bewoners dat zelf willen, bijvoorbeeld partners.

Bestaande locaties houden volgens de SNF de huidige GBO-eisen. Volgens de SNF-factsheet 2026 slapen er maximaal 2 personen op een slaapkamer en zijn stapelbedden niet toegestaan. Meer in de SNF-norm voor huisvesting.

Gemeenten die het keurmerk verplicht stellen, zijn onder meer Hilvarenbeek ("te allen tijde een actueel en geldig SNF-certificaat") en Goeree-Overflakkee, dat voor middelgrote huisvesting op een erf het Agrarisch Keurmerk Flexwonen vraagt. Drimmelen eist SNF en houdt zelf 15 m2 GBO per persoon aan, inclusief 5,5 m2 slaapvertrek.

Per gemeente verschillend

De grootste verschillen zitten in het gemeentelijke beleid. Een greep uit geldende regels:

Gemeente	Voorbeeld	Bron
Asten	max. 4 personen in een woning in de kernen; in het buitengebied niet meer toegestaan	Beleid 2025
Middelburg	max. 4 per woning, max. 5% van de woningen per postcodegebied, 0,7 parkeerplaats per plaats	Beleidsregels 2024
Deurne	tot 4 personen meestal zonder vergunning; vanaf 5 een exploitatievergunning	Beleidskader 2026
Hollands Kroon	max. 80 arbeidsmigranten per agrarisch bedrijf, vergunning tot 20 jaar	Beleidsregels 2026
Hilvarenbeek	geen grootschalige huisvesting (50 of meer)	Beleidsregels 2026
Apeldoorn	verhuurvergunning voor alle verblijfsruimte voor arbeidsmigranten	Verhuurverordening 2026

Bekijk het overzicht per gemeente om te zien welke regels in jouw gemeente gelden.

Checklist voordat je begint

Past de huisvesting in het omgevingsplan, of heb je een omgevingsvergunning nodig?
Heeft de gemeente een beleidsregel met een maximum aantal personen, afstandseisen of een parkeernorm?
Is een omzettingsvergunning nodig, en geldt er opkoopbescherming?
Eist de gemeente een verhuurvergunning voor verblijfsruimte?
Welk keurmerk vraagt de gemeente, en welke SNF-eisen gelden voor jouw locatie?
Leg je de huurovereenkomst los van de arbeidsovereenkomst vast, met informatie in een taal die de bewoner begrijpt?

Verder lezen

Actuele ontwikkelingen, zoals wetsvoorstellen, staan op de pagina over arbeidsmigranten.

Eerst weten wat er op het adres mag

Checkhuis laat per adres zien welke gemeentelijke regels gelden voor huisvesting van arbeidsmigranten, met de letterlijke bronzin erbij. Wil je verder met je plan? Laat via de check je gegevens achter, dan hoor je per mail wat een logische volgende stap is. Zonder kosten voor jou.

Check welke regels gelden voor jouw adres

Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. De gemeente beslist.

Veelgestelde vragen

Welke regels gelden voor huisvesting van arbeidsmigranten?

Het omgevingsplan en het beleid van de gemeente bepalen waar en hoeveel. Daarnaast gelden de Huisvestingswet (omzetting en opkoopbescherming), de Wet goed verhuurderschap (huurcontract, informatie, verhuurvergunning) en het Besluit bouwwerken leefomgeving. Veel gemeenten eisen ook een keurmerk zoals SNF.

Wat is een arbeidsmigrant volgens de wet?

Volgens de Wet goed verhuurderschap een onderdaan van een andere EU-lidstaat die zijn hoofdverblijf niet in Nederland heeft en in Nederland verblijft om tijdelijke werkzaamheden te verrichten.

Hoeveel m2 per persoon is nodig?

Voor nieuwe SNF-locaties en nieuw ingeschreven bedrijven vanaf 1 oktober 2026 minimaal 15 m2 gebruiksoppervlakte per bewoner. Gemeenten kunnen in hun beleid eigen eisen stellen, zoals Drimmelen met 15 m2 per persoon inclusief 5,5 m2 slaapvertrek.

Kan de gemeente een verhuurvergunning eisen?

Ja. Op grond van artikel 5 Wet goed verhuurderschap kan de gemeenteraad een vergunning verplicht stellen voor het verhuren van verblijfsruimte voor arbeidsmigranten. Apeldoorn en Moerdijk doen dat al.

Bronnen