Huisvesting arbeidsmigranten: regels per gemeente en wat er verandert

Of je op een locatie arbeidsmigranten mag huisvesten, bepaalt de gemeente in het omgevingsplan, vaak aangevuld met een beleidsregel. Daarbovenop gelden landelijke kaders: de SNF-norm van 15 m2 per persoon voor nieuwe locaties sinds 1 juli 2025, de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten per 1 januari 2027 en een wetsvoorstel dat short stay beperkt tot 30 dagen.

Check welke regels gelden voor jouw adres

Wie bepaalt waar huisvesting mag?

De gemeente. Minister Vijlbrief (SZW) schreef in antwoord op Kamervragen, waarover PONT Omgeving op 28 augustus 2026 berichtte: "Het is aan de gemeente om in het omgevingsplan te bepalen of op een locatie huisvesting is toegestaan." Een nieuw huurcontract of een andere huurvorm verandert niets aan de toegestane functie van een gebouw.

Veel gemeenten werken dat uit in een beleidsregel. Daarin staat bijvoorbeeld welke vormen zijn toegestaan (kamergewijze verhuur, woonunits op eigen terrein, grootschalige locaties), hoeveel personen per locatie mogen wonen, welke afstand tussen locaties geldt en hoe lang een vergunning loopt. Die beleidsregels staan op lokaleregelgeving.overheid.nl, de bron die checkhuis per adres doorzoekt.

Welke normen gelden voor de woning?

Landelijke ondergrens

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt een minimum per woning, niet per persoon. Een bestaande woning heeft ten minste 10 m2 vloeroppervlakte aan niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied (artikel 3.89). Bij nieuwbouw is dat 18 m2 voor een gewone woonfunctie (artikel 4.163, tabel 4.162).

Een minimum per persoon komt uit gemeentelijk beleid of een keurmerk. Westland eist bijvoorbeeld bij omzetting naar kamers minimaal 12 m2 gebruiksoppervlakte per bewoner (Beleidsregels onttrekking, omzetting en woningvorming Westland, artikel 2.7, CVDR704144).

SNF-norm

De Stichting Normering Flexwonen (SNF) stelt normen voor huisvesting van arbeidsmigranten en laat inspecties uitvoeren. Voor nieuwe hotels en pensions en voor nieuwbouwlocaties waarvan de eerste omgevingsvergunning na 1 juli 2025 is aangevraagd, geldt:

• minimaal 15 m2 gebruiksoppervlak per persoon, inclusief slaapkamer;
• in principe 1 persoon per slaapkamer;
• delen met 2 personen alleen op verzoek van de bewoners, bijvoorbeeld partners.

Volgens de SNF-factsheet 2026 staan 790 ondernemingen in het SNF-register, met ongeveer 20.000 locaties en meer dan 147.000 bedden.

AKF-norm

Het Agrarisch Keurmerk Flexwonen (AKF) geldt voor huisvesting bij agrarische werkgevers. De leefruimte was minimaal 13 m2 per persoon sinds 15 augustus 2024 en is per 1 januari 2026 verhoogd naar 15 m2. Er mogen maximaal 2 personen op een kamer, en toercaravans zijn sinds 15 oktober 2024 niet meer toegestaan voor seizoenshuisvesting.

Huurcontract en Wet goed verhuurderschap

Sinds 1 juli 2023 geldt de Wet goed verhuurderschap. De huurovereenkomst mag geen onderdeel meer zijn van de arbeidsovereenkomst, en je geeft informatie in een taal die de arbeidsmigrant begrijpt. Gemeenten kunnen een verhuurvergunning invoeren met extra eisen voor verhuur aan arbeidsmigranten.

Wetsvoorstel passende huurcontracten (short stay)

Minister Boekholt-O'Sullivan (VRO) zette het wetsvoorstel passende huurcontracten op 2 juli 2026 in internetconsultatie; reageren kon tot en met 28 augustus 2026. Het voorstel beperkt verhuur van korte duur tot maximaal 30 dagen. Arbeidsmigranten kunnen een tijdelijk huurcontract van maximaal 2 jaar krijgen, maar alleen als de woning aan kwaliteitseisen voldoet, zoals een eigen slaapkamer van minimaal 5,5 m2 per bewoner.

Het is nog een voorstel. Volgens de Rijksoverheid is het streven dat de wet op 1 juli 2028 ingaat.

Inhoudingen op het loon

Een werkgever mag nu maximaal 25% van het brutominimumloon inhouden voor huisvesting, en alleen als de arbeidsmigrant een gecertificeerde woning krijgt. Op 10 september 2026 maakte minister Vijlbrief bekend dat hij die inhoudingsmogelijkheid per 1 juli 2028 afschaft, gelijktijdig met de beoogde ingang van de Wet passende huurcontracten.

Reken je in een businesscase met inhouding op het minimumloon, houd dan rekening met die datum. Ook voor de huidige inhouding geldt dat de woning gecertificeerd moet zijn; een locatie zonder keurmerk valt daar dus nu al buiten. De Wtta noemt goedgekeurde huisvesting bovendien als voorwaarde voor toelating van uitleners, zie hieronder.

Toelatingsstelsel voor uitleners (Wtta)

De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) gaat in op 1 januari 2027. Uitleners, zoals uitzendbureaus, moeten dan zijn toegelaten door de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). Voorwaarden zijn onder meer het juiste loon betalen, een verklaring omtrent het gedrag, een waarborgsom van €100.000 en goedgekeurde huisvesting voor buitenlandse arbeidskrachten.

Uitleners die de overgangsregeling willen gebruiken, melden zich tussen 1 november 2026 en 1 januari 2027 op toelatinguitleenmarkt.nl. Inleners mogen geen zaken meer doen met niet-toegelaten uitleners. De Nederlandse Arbeidsinspectie handhaaft vanaf 1 januari 2028, en zowel uitleners als inleners kunnen een boete krijgen.

Wat kost het

Voor uitleners geldt onder de Wtta een waarborgsom van €100.000, plus een jaarlijkse vergoeding die afhangt van de omzet in het voorgaande jaar. De kosten van een omgevingsvergunning of verhuurvergunning voor de huisvesting zelf verschillen per gemeente en per situatie.

Per gemeente verschillend

Twee voorbeelden laten zien hoe ver gemeenten uiteenlopen:

• Drimmelen (beleidsregel 2025, geldend sinds 30 oktober 2025) hanteert 15 m2 gebruiksoppervlak per persoon inclusief 5,5 m2 slaapvertrek, eist een geldend SNF-keurmerk en verleent alleen tijdelijke omgevingsvergunningen van maximaal 15 jaar. Op recreatieparken en bedrijventerreinen wijkt het college niet af van het omgevingsplan.
• Altena (beleidsregel 2023, versie geldend sinds 27 januari 2026) eist SNF-certificering of gelijkwaardig, maximaal 2 personen per slaapkamer (bij uitzondering meer), 0,5 parkeerplaats per persoon op eigen terrein en minimaal 2 kilometer tussen grootschalige locaties. Een vergunning loopt maximaal 10 jaar.

Welke regels er in andere gemeenten gelden, zie je in het overzicht per gemeente. Gaat het om kamergewijze verhuur in een gewone woning, lees dan ook vergunning voor kamerverhuur en opkoopbescherming. Algemene regels over verhuur staan op de pagina verhuren.

Verder met je plan

Checkhuis laat per adres zien welke gemeentelijke regels er gelden voor huisvesting van arbeidsmigranten, met de letterlijke bronzin erbij. Dat is een startpunt voor je locatiekeuze, geen vergunning. Laat via de check je gegevens achter, dan hoor je per mail wat een logische volgende stap is. Zonder kosten voor jou.

Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. De gemeente beslist.