Omzettingsvergunning aanvragen

Een omzettingsvergunning is de toestemming van de gemeente om een zelfstandige woning om te zetten naar onzelfstandige woonruimte, zoals kamers, of andersom. Ze is alleen nodig als je gemeente dat in de huisvestingsverordening heeft vastgelegd, op grond van artikel 21 van de Huisvestingswet 2014, en alleen de eigenaar kan haar aanvragen.

Check welke regels gelden voor jouw adres

Wat de wet regelt

Artikel 21 van de Huisvestingswet 2014 geeft de gemeenteraad de mogelijkheid om een aantal wijzigingen in de woningvoorraad vergunningplichtig te maken. Het gaat om woonruimte in een categorie en gebied die de raad aanwijst. Zonder vergunning mag je zo'n woning dan niet:

• aan de bewoning onttrekken;
• samenvoegen met een andere woning;
• omzetten van zelfstandige naar onzelfstandige woonruimte, of andersom;
• verbouwen tot 2 of meer zelfstandige woningen.

De omzettingsvergunning gaat over het derde punt. Verbouwen tot meerdere zelfstandige woningen is een aparte categorie in hetzelfde artikel, zie woning splitsen.

Wie aanvraagt

Volgens artikel 23 van de Huisvestingswet 2014 kan alleen de eigenaar van de woonruimte de vergunning aanvragen. Een huurder die kamers wil onderverhuren, kan dat dus niet zelf regelen. In Den Haag mag de eigenaar iemand machtigen om de aanvraag te doen.

Wat je meestal nodig hebt

De precieze eisen staan op de site van je gemeente. Een voorbeeld: het aanvraagformulier voor de overgangsregeling kamerverhuur 2026 op de site van de gemeente Deventer vraagt onder meer om:

• bewijs van verhuur, met minimaal 2 huurovereenkomsten;
• de akte van levering;
• een plattegrond met afmetingen, genummerde kamers en gemeenschappelijke ruimtes;
• een machtiging, als iemand anders de aanvraag doet;
• het zaaknummer van een melding brandveilig gebruik.

Reken erop dat de gemeente een plattegrond en gegevens over oppervlakte en brandveiligheid wil zien.

Hoe de gemeente toetst

Gemeenten wegen vooral de leefbaarheid in de buurt en het behoud van gewone woningen. Den Haag geeft omzettingsvergunningen alleen in wijken die in de 2 laatste metingen van de Leefbaarometer "goed" tot "uitstekend" scoorden. Per wijk mag maximaal 10% van de woningen voor kamerbewoning worden gebruikt, en per gebouw of rij huizen maximaal 33,3%. Een aanvraag kan ook worden geweigerd als er overlastmeldingen bekend zijn over het pand of de verhuurder.

De wet laat gemeenten ook bepalen dat een omzettingsvergunning maar voor een bepaalde termijn geldt. Daarna vervalt ze van rechtswege.

Al kamers verhuurd zonder vergunning

Sommige gemeenten werken met een overgangsregeling voor kamerverhuur die al liep voordat een nieuwe regel inging. Dat formulier op de site van Deventer maakt onderscheid tussen verhuur die voor 20 mei 2022 begon, verhuur die tussen 20 mei 2022 en 16 oktober 2025 begon, en verhuur vanaf 16 oktober 2025. Die laatste groep valt niet onder de regeling. Verhuur je al kamers, ga dan na of zo'n regeling bij jou geldt en tot wanneer je kunt aanvragen.

Hoe lang het duurt

In Den Haag kan de afhandeling 8 weken duren. De gemeente mag die termijn 1 keer met 6 weken verlengen. De termijn begint pas als de aanvraag compleet is. Andere gemeenten kunnen andere termijnen hanteren.

Per gemeente verschillend

Of je een omzettingsvergunning nodig hebt en of je haar krijgt, verschilt sterk per gemeente:

• Den Haag: een omzettingsvergunning is nodig bij kamerverhuur aan 3 of meer personen, met een maximum van 8 bewoners en minimaal 18 m2 gebruiksoppervlakte per kamerhuurder.
• Tilburg maakte op 30 september 2020 bekend dat nieuwe aanvragen om een eengezinswoning om te zetten naar meerdere onzelfstandige eenheden direct worden geweigerd. Of dat nog zo geldt, ga je na bij de gemeente.

Naast de omzettingsvergunning kan het omgevingsplan regels stellen aan kamerverhuur. Bekijk het overzicht per gemeente.

Wat kost het

De leges verschillen per gemeente. In Den Haag betaal je €575,35 voor de aanvraag, ook als de vergunning wordt geweigerd. Kijk voor jouw gemeente in de legesverordening of op de aanvraagpagina.

Samenhang met andere vergunningen

Een omzettingsvergunning staat niet op zichzelf. Bij 5 of meer kamers vraagt Den Haag een gebruiksmelding brandveiligheid via het Omgevingsloket. Ga je bouwkundig verbouwen, dan kan een omgevingsvergunning nodig zijn. Heb je de woning net gekocht in een gebied met opkoopbescherming, dan kan ook een vergunning onder de opkoopbescherming nodig zijn, en in sommige gebieden een verhuurvergunning: zie opkoopbescherming, verhuurvergunning en kamerverhuur: wanneer heb je een vergunning nodig.

Zelf nagaan

Checkhuis laat zien welke regels er voor jouw adres gelden voor omzetten, kamerverhuur en verhuren, met de bron erbij. Meer over verhuren lees je op verhuren, over opdelen in appartementen op splitsen.

Check welke regels gelden voor jouw adres

Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. De gemeente beslist.