Permanent wonen in een recreatiewoning: wat mag er op jouw adres?

Permanent wonen in een recreatiewoning mag alleen als het omgevingsplan van de gemeente dat toestaat of als je een speciale vergunning hebt, schrijft de Rijksoverheid. Een landelijke regel die bestaande bewoners zou legaliseren komt er niet: de minister trok die op 3 juli 2026 in en legt de keuze bij gemeenten.

Check welke regels gelden voor jouw adres

Wat mag er in een recreatiewoning?

Een recreatiewoning is in de meeste omgevingsplannen alleen bedoeld voor recreatief gebruik: vakantie, weekenden, tijdelijk verblijf. Wonen als hoofdverblijf valt daar niet onder. De gemeente bepaalt in het omgevingsplan welke regels er voor bewoning gelden, en kan permanente bewoning ook verbieden, bijvoorbeeld omdat een park in kwetsbare natuur ligt.

Er zijn 2 uitzonderingen. Het omgevingsplan kan op een bepaalde plek wonen wel toestaan, of jij hebt persoonlijk toestemming via een vergunning of beschikking. In alle andere gevallen is permanent wonen in strijd met de regels, ook als het al jaren gebeurt.

Wat veranderde er op 3 juli 2026?

In oktober 2025 stuurde het kabinet een instructieregel naar de Tweede Kamer. Gemeenten zouden bestaande bewoning moeten toestaan voor mensen die er sinds 16 mei 2024 onafgebroken woonden en geen andere woning bezaten, voor 10 jaar. Die regel was nog niet ingegaan.

In de Kamerbrief van 3 juli 2026 beeindigde minister Boekholt-O'Sullivan de voorhang van die regel. De Dienst Toeslagen vond de regel in combinatie met de huurtoeslag niet uitvoerbaar, mede doordat recreatiewoningen niet volledig in de BAG en de BRP staan. In plaats daarvan maakte het Rijk afspraken met de VNG:

• permanente bewoners komen nooit zomaar op straat te staan, de menselijke maat is het uitgangspunt;
• bij schrijnende situaties bekijkt de gemeente of de woonsituatie kan worden gelegaliseerd;
• lukt dat niet, dan zoekt de gemeente een passende oplossing, zoals hulp bij andere huisvesting;
• gemeenten worden gevraagd nadrukkelijk terughoudend te zijn met handhaving.

Deze afspraken worden uitgewerkt in een landelijk handelingskader dat voor het einde van 2026 is aangekondigd. Lees de hele stand van zaken in permanent wonen in een recreatiewoning: de regels na juli 2026.

Wie beslist per park?

De gemeente. Zij bepaalt welke vakantieparken in aanmerking komen voor een woonbestemming, en de planologische bestemming blijft bepalend, vat PONT Omgeving op 20 augustus 2026 samen. Het besluit versterking regie volkshuisvesting gaat naar verwachting op 1 januari 2027 in en vraagt gemeenten beleid te maken voor de bestaande voorraad, inclusief transformatie van recreatiewoningen.

Eigenaren en VvE's konden tot eind mei 2024 een transformatiewens melden bij het Loket transformatiewens. Dat leverde meldingen op uit 120 gemeenten, van 2.000 eigenaren of VvE's. Meer daarover in Loket transformatiewens en transformatie van vakantieparken.

Persoonsgebonden vergunning of beschikking

Veel gemeenten geven bewoners die er al lang wonen een persoonsgebonden omgevingsvergunning of, in oudere regelingen, een persoonsgebonden gedoogbeschikking. Die geldt alleen voor jou en vervalt als je verhuist of overlijdt. Een nieuwe eigenaar of je kinderen kunnen er geen beroep op doen.

De voorwaarden verschillen per gemeente: een peildatum waarop je er al woonde, onafgebroken bewoning, geen tweede woning en bewijs zoals een BRP-inschrijving. Zie persoonsgebonden beschikking recreatiewoning.

Inschrijven in de BRP

Je moet je inschrijven op het adres waar je feitelijk je hoofdverblijf hebt, ook als dat een recreatiewoning is. Utrechtse Heuvelrug legt uit dat die plicht los staat van wat het bestemmingsplan toestaat. Inschrijving maakt wonen dus niet legaal.

Het werkt soms zelfs andersom. Het Hogeland noemt een BRP-inschrijving op het adres van een recreatiewoning in haar beleidsregel uit 2024 een aanwijzing voor permanente bewoning. Stelt de gemeente op basis van zulke aanwijzingen vast dat je er woont, dan moet jij aantonen dat het niet zo is.

Tijdelijk wonen

Sommige gemeenten geven in bijzondere situaties tijdelijk toestemming, bijvoorbeeld na een scheiding, bij brandschade of als een nieuwbouwwoning te laat wordt opgeleverd. In de regelingen van Westerwolde, Midden-Groningen en Aalten is die toestemming aan een maximale termijn gebonden, van 1 jaar tot 24 maanden.

Per gemeente verschillend

Er is geen landelijk getal voor hoe lang je in een recreatiewoning mag verblijven. Gemeenten werken met eigen beleidsregels, en die lopen flink uiteen. Twee voorbeelden:

• Westerwolde (beleidsnotitie, 2022): op Parc Emslandermeer mag permanente bewoning alleen in 55 genoemde woningen, op Villapark Weddermeer in geen van de 108. Tijdelijke toestemming kan in bijzondere gevallen voor maximaal 1 jaar.
• Midden-Groningen (beleidsregel, vastgesteld 31 maart 2026): een persoonsgebonden omgevingsvergunning voor wie op 1 juni 2021 al permanent op het park woonde, en tijdelijke bewoning in blokken van 6 maanden tot maximaal 24 maanden.

Hoeveel tijd je per jaar in een recreatiewoning mag doorbrengen lees je in recreatiewoning: hoeveel weken per jaar. Bekijk de regels per gemeente.

Wat kost het

Bij permanente bewoning zonder toestemming kan de gemeente een last onder dwangsom opleggen. Het Hogeland rekent in haar beleidsregel uit 2024 met een dwangsom van €13.200 bij een termijn van 6 maanden, en verdubbelt het bedrag bij een nieuwe dwangsom. Leges voor een persoonsgebonden vergunning verschillen per gemeente.

Kopen of verhuren

Wie een recreatiewoning koopt om er te wonen, moet vooraf nagaan welk beleid de gemeente voert. Een persoonsgebonden vergunning van de verkoper gaat niet mee. Lees recreatiewoning kopen: wat moet je checken? en, als je wilt verhuren, vakantieverhuur en regels voor vakantieverhuur. Voor chalets en stacaravans: chalet permanent bewonen.

Wat checkhuis laat zien

Checkhuis laat zien welke regels er voor jouw adres gelden, met de bronzin uit de gemeentelijke regelgeving erbij. Bij recreatiewoningen staat er meestal "nagaan", omdat het antwoord vaak afhangt van het park, een persoonlijke vergunning of beleid dat nog in de maak is.

Wil je verder met je plan? Laat via de check je gegevens achter, dan hoor je per mail wat een logische volgende stap is. Zonder kosten voor jou.

Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. De gemeente beslist.